คัคนานต์ ดลประสิทธิ์ รายงาน
วันที่ 09 ตุลาคม พ.ศ. 2551 ปีที่ 18 ฉบับที่ 6523 ข่าวสดรายวัน
หากเอ่ยถึงโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สิ่งหนึ่งที่อยู่คู่กับโรงเรียนนี้มายาวนานก็คือ "ตึกยาว"
วันนี้ตึกยาวของโรงเรียนสวนกุหลาบฯ ได้รับการบูรณะให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง นอกจากจะใช้เป็นอาคารเรียนแล้ว ตึกยาวยังกลายเป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ หรือพิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยอีกด้วย
อาจารย์ลักษณา ปริกขิตตานนท์ หัวหน้างานพิพิธภัณฑ์การศึกษาแห่งชาติและพิพิธภัณฑ์สวนกุหลาบ กล่าวถึงตึกยาวว่า เป็นตึกที่ทรงคุณค่าต่อการจัดการศึกษาของประเทศมานานกว่า 98 ปี
"คุณค่าของตึกนี้ นอกจากจะผลิตบุคลากรแล้วยังได้เคยใช้เป็นสถานที่จัดงานกิจกรรมระดับชาติมาโดยตลอด เช่น การจัดงานศิลปหัตถกรรม สังคมนิทรรศน์ วิทยาศาสตร์สัมพันธ์ เป็นสนามกีฬาแห่งชาติแห่งแรก เป็นที่แสดงถึงพัฒนาการ การเรียนการสอนของชาติตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน" อาจารย์ลักษณา กล่าว
อาจารย์ลักษณาเล่าถึงวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ว่า เพื่อเป็นสถานที่รวบรวม เก็บรักษาเอกสารหลักฐานต่างๆ และเผยแพร่เอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ทั้งนี้ ยังเผยแพร่เกียรติประวัติและเกียรติภูมิของโรงเรียนสวนกุหลาบฯ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ในฐานะสถาบันการศึกษาเก่าแก่แห่งหนึ่งของประเทศ ที่ผลิตบุคลากรซึ่งทำคุณประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติ
นอกจากนี้ ยังเป็นแหล่งปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมแก่นักเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยในปัจจุบัน รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้ เกี่ยวกับพัฒนาการทางการศึกษาของชาติ
ตลอดจนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวิชาการด้านการศึกษา ซึ่งจะให้ประโยชน์ต่อสาธารณชนที่สนใจทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ และประยุกต์ใช้ประโยชน์จากอาคารประวัติศาสตร์ที่ได้รับการอนุรักษ์แล้วอย่างเต็มคุณค่า
"พิพิธภัณฑ์ของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต นอกจากจะเก็บรักษาโบราณวัตถุที่ทรงคุณค่ายังได้แสดงประวัติศาสตร์ของโรง เรียนและความสามารถของผู้บริหาร ภูมิปัญญาของครู-อาจารย์ เกียรติภูมิ เกียรติประวัติ ของศิษย์เก่า ที่นักเรียนรุ่นปัจจุบันได้ยึดเป็นแบบอย่าง กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่ทำให้เป็นสวนกุหลาบฯ ที่ภาคภูมิใจ ซึ่งผู้เข้าชมเมื่อมาเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์จะได้เห็นวัฒนธรรมที่ดีงามของนักเรียนสวนกุหลาบฯ ทุกคนที่แสดงออกให้สัมผัสได้ ทั้งการเคารพครูอาจารย์ ความสมานฉันท์รุ่นพี่รุ่นน้อง ความเป็นสุภาพบุรุษ สวนกุหลาบฯ ที่สำคัญคือความเคารพต่อตึกยาว"
อาจารย์ ลักษณากล่าว
อาจารย์ลักษณายังกล่าวถึงขั้นตอนการดำเนินงานว่า ก่อนที่จะจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ แห่งนี้ เริ่มแรกได้ทำวิจัยตำนานสวนกุหลาบวิทยาลัย 12 ทศวรรษ ต่อมาทำโครงการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์การศึกษาแห่งชาติ และจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการ คณะกรรมการการดำเนินงาน เพื่อศึกษารูปแบบและรายละเอียด ในการจัดแสดงของพิพิธภัณฑ์
จากนั้นจัดตั้งสำนักงานพิพิธภัณฑ์ รวมทั้งวางแผนกำหนดความรับผิดชอบ โดยประสานงานกับกรมศิลปากร กรมสามัญและหน่วยงานอื่นๆ และรวบรวมข้อมูล สื่อจัดแสดงให้สอดคล้องกับเนื้อหาที่วางโครงเรื่องของพิพิธภัณฑ์ทั้งหมด ต่อมาเขียนบทแสดงจากข้อมูลและวัตถุที่ได้มีการรวบรวมไว้แล้ว
จึงนำมาออกแบบการจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์ฯ รวมทั้งติดตั้ง และจัดนิทรรศการถาวรในอาคารจัดแสดง ตามโครงเรื่องที่กำหนดในแต่ละห้อง
โดยมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ และเปิดให้บริการปีพ.ศ.2545
มี พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ เป็นประธานในพิธี
และในปีพ.ศ.2547 ได้จัดงานฉลอง 122 ปี สวนกุหลาบฯ
และจัดพิธีเปิดห้องสัญลักษณ์และจดหมายเหตุ เอกสาร
โดยมี พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรีเป็นประธาน
นางนพมณี ทองธรรมชาติ เจ้าหน้าที่ประจำพิพิธภัณฑ์ อธิบายว่าสำหรับพิพิธภัณฑ์ นี้มีทั้งหมด 14 ห้องนิทรรศการ ประกอบด้วย
ห้องนิทรรศการห้องที่ 1
ห้องสถาบันพระมหากษัตริย์กับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ซึ่งห้องนี้จัดแสดงโบราณวัตถุประกอบ และยังเป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อสวนกุหลาบจำลอง เพื่อให้นักเรียนผู้เข้าชมได้สักการะ
ห้องนิทรรศการห้องที่ 2
จาก "วัง" สู่ "วัด" จัดแสดงรูปภาพอาคารเรียนของโรงเรียนสวนกุหลาบฯ ณ ที่ต่างๆ และผังการเดินทางมาจนสิ้นสุดในที่ตั้งปัจจุบัน
ห้องนิทรรศการห้องที่ 3
ห้องบูรพคณาจารย์สวนกุหลาบวิทยาลัย จัดแสดงภาพครูใหญ่ อาจารย์ใหญ่ ผู้อำนวยการ ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้บริหารโรงเรียนตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงปัจจุบัน รวมทั้งยังมีหม้อใส่น้ำดื่มโบราณ จัดแสดงให้ชมอีกด้วย
ห้องนิทรรศการห้องที่ 4
ห้องภูมิปัญญาครูสวนกุหลาบวิทยาลัย จัดแสดงสื่อการเรียนการสอน แบบเรียน เครื่องมือวิทยาศาสตร์ต่างๆ เครื่องดนตรี ห้อง เรียนโบราณจำลอง ระฆังตีบอกเวลา คอมพิวเตอร์เครื่องแรก และไม้เรียว
ห้องนิทรรศการห้องที่ 5
ห้องเกียรติยศและเกียรติภูมิชาวสวนฯ หรือ Hall of Fame จัดแสดงรายชื่อศิษย์เก่าสวนกุหลาบฯ ที่ได้สร้างคุณงามความดีและเกียรติประวัติไว้มากมายในหลากหลายสาขา
ห้องนิทรรศการห้องที่ 6
ห้องเกียรติยศ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ จัดแสดงประวัติ ผลงานข้อคิด ข้อเขียน คำกล่าวของ พล.อ.เปรม ศิษย์เก่าหมายเลขประจำตัว 7587 จบรุ่น 2480 เป็นนักเรียนสวนกุหลาบฯ ได้รับความสำเร็จสูงสุดเป็นนายกรัฐมนตรี ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ
ห้องนิทรรศการห้องที่ 7
ห้องเกียรติภูมิชาวสวนฯ เป็นความภาคภูมิใจที่แสดงภาพ และเกียรติประวัติของ บุคคลที่เป็นศิษย์เก่าของโรงเรียน และผู้มีคุณูปการที่สำคัญของโรงเรียน อาทิ สมเด็จพระบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มหาอำมาตย์เอก เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล) เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) และ ม.ล.ปิ่น มาลากุล
นอกจากบุคคลสำคัญแล้ว ยังมีการประกาศเกียรติภูมิคือความภาคภูมิใจในเกียรติประวัติสูงสุดของโรงเรียนแห่งนี้ ซึ่งได้สร้างบุคลากรให้เป็นผู้นำสูงสุดของรัฐบาลในการบริหารประเทศในตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ของไทยมาแล้วถึง 8 ท่าน
ประกอบด้วย
- พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีคนที่ 1
- นายทวี บุณยเกตุ นายกรัฐมนตรี คนที่ 5
- ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช นายกรัฐมนตรีคนที่ 6
- หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (นายปรีดี พนมยงค์) นายกรัฐมนตรีคนที่ 7
- ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช นายกรัฐมนตรีคนที่ 13
- นายธานินทร์ กรัยวิเชียร นายกรัฐมนตรีคนที่ 14
- พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีคนที่ 16
- พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรีคนที่ 24
ห้องนิทรรศการห้องที่ 8 ห้องจาริกานุสรณ์ สมัยอาจารย์ใหญ่นอร์แมน ซัตตัน ได้จารึกชื่อนักเรียนที่ได้ทุนออกไปศึกษาต่อ ณ ต่างประเทศ ไว้บนป้ายไม้ ที่เรียกว่า
จาริกานุสรณ์ เพื่อเป็นเกียรติประวัติ ซึ่งนักเรียนที่สามารถสอบชิงทุนเล่าเรียนหลวงคนแรกของประเทศไทย ในพ.ศ.2439 คือ นายพุ่ม สาคร นอกจากนี้ จัดแสดงโต๊ะทำงานของอาจารย์ใหญ่นอร์แมน ซัตตัน ให้ชมอีกด้วย
ห้องนิทรรศการห้องที่ 9
ห้องกิจกรรมนำเกียรติภูมิ จัดแสดงนิทรรศการภาพถ่าย งานนิทรรศการที่มีชื่อแสดงในอดีต สิ่งพิมพ์ต่างๆ ที่นักเรียนจัดทำ รวมทั้งแบบจำลองอาคารของโรงเรียน
ห้องนิทรรศการห้องที่ 10
ห้องกิจกรรมหล่อหลอมความเป็นสวนกุหลาบฯ อาทิ ปฐมนิเทศ ม.1 วันไหว้ครู วันละอ่อน วันรับขวัญเสมา วันสมานมิตร วันสถาปนา วันมุทิตาจิต วันจากเหย้า ฯลฯ งานฟุตบอลประเพณีจตุรมิตรสามัคคี และงานที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ในชุมนุมอีก 30กว่าชุมนุม
ห้องนิทรรศการห้องที่ 11
ห้องบูรณาการ วิชาการ พลานามัย ศิลปะ ดนตรี สุนทรียศาสตร์ ผลของการส่งเสริมนักเรียนทั้งวิชาการ และกิจกรรม ได้ปรากฏผลการเรียนรู้ในทุกด้าน ทั้งด้านการกีฬา ด้านดนตรีไทย ด้านดนตรีสากล ด้านศิลปะ หัตถกรรม คหกรรม
ห้องนิทรรศการห้องที่ 12
ห้องสวนกุหลาบฯ ในปัจจุบัน จัดแสดงเหรียญ ถ้วย โล่รางวัลต่างๆ ที่นักเรียนได้รับมาจากการชนะการแข่งขันในสาขาต่างๆ รวมทั้งหัวโขน ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจของนักเรียนที่ได้แสดงโขนหน้าพระที่นั่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ห้องนิทรรศการห้องที่ 13
ห้องสัญลักษณ์ชาว สวนกุหลาบวิทยาลัย ประกอบด้วย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตึกยาว ตราโรงเรียน คำขวัญโรงเรียน พ่อปู่สวนกุหลาบ สีประจำโรงเรียน สีชมพู สีฟ้า ดอกไม้ประจำโรงเรียน ดอกกุหลาบ เพลงประจำโรงเรียน
ห้องนิทรรศการห้องที่ 14
ห้องเอกสารโบราณและจดหมายเหตุสวนกุหลาบวิทยาลัย จัดแสดง เอกสารและวัตถุส่วน ตัวของ ศ.ม.ล.ปิ่น มาลากุล นักปราชญ์ด้านการศึกษาของไทย เอกสารแสดงทะเบียนประวัติ ทะเบียนคะแนน ฯลฯ โดยเฉพาะเอกสารสำเนาพระราชหัตถเลขา ที่เกี่ยวข้องกับการก่อตั้งโรงเรียนสวนกุหลาบฯ
พิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนสวนกุหลาบฯ จึงไม่ได้เป็นแค่สถานที่บันทึกประวัติศาสตร์ของโรงเรียนแต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ถึงอดีตและความสำเร็จของบุคคลต่างๆ ที่เป็นแบบอย่างในการดำรงชีวิตด้วยคุณงามความดี และความวิริย อุตสาหะ ให้แก่บุคคลทั่วไปด้วย
ตึกยาว
ตึกยาวเป็นสถาปัตยกรรมยุโรปแบบนีโอคลาสสิค
ตัวตึกทอดยาวตามแนวถนนตรีเพชร
ผนังอาคารด้านนอกติดถนน ชั้นล่างเป็นแนวหน้าต่างโค้ง ส่วนชั้นบนถอยร่นผนังเข้าไปอยู่หลังแนวซุ้มโค้งที่เป็นทางเดิน ช่องทางเข้าสู่โรงเรียนทำเป็นหลังคาจั่ว ตกแต่งด้วยปัลลาเดียนโมทิฟตามแบบของวิลล่าที่ออกแบบ โดยปัลลาดิโอ
ดังนั้น ตึกยาวจึงมีความยาว 198.35 เมตร กว้าง 11.35 เมตร หลังคามุงด้วยกระเบื้องลอนสี มี 37 ห้อง ชั้นบน 19 ห้อง ชั้นล่าง 18 ห้อง ภายในกั้นเป็นห้องขนาด 15X9 เมตร 1ห้อง สลับกับห้องเล็ก 7X9 เมตร 2 ห้อง
ตลอดความยาวของตึก มีประตู 164 บาน มีหน้าต่าง 166 บาน มีบันได 12 แห่ง
มีช่องลูกกรงไม้ 54 แห่ง
มีลักษณะเด่นคือเป็นอาคารเรียนที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
นอกจากนี้กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน ในปี พ.ศ.2530
สำหรับประวัติความเป็นมาของตึกยาวนั้น สืบเนื่องมาจาก
เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล)เสนาบดีกระทรวงธรรมการ
ได้ทูลขอพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5
ให้สร้างอาคารหลังนี้ เพื่อใช้ในกิจการการเรียนการสอน
เมื่อได้รับโปรดเกล้าฯ ให้สร้างตึกยาว จึงได้เริ่มก่อสร้าง
เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ.2453 โดยใช้งบประมาณสร้าง 30,110 บาท
และได้ทำบุญเปิดอาคารเรียนเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ.2454
โดยมีเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีเป็นประธานในพิธี
แม้จะผ่านการใช้การงานมาอย่างยาวนานจนทำให้ตึกยาวทรุดโทรมลง
แต่ก็ได้รับการบูรณะมาอย่างต่อเนื่อง
ล่าสุดในปี พ.ศ.2542 รัฐบาลได้อนุมัติงบประมาณบูรณะ 130 ล้านบาท
โดยมียอดใช้งบฯ จริง 127.5 ล้านบาท
ซึ่งสามารถบูรณะตึกหลังนี้ให้กลับมามีสภาพใกล้เคียงกับอาคารเดิมมากที่สุด
ระเบียบปฏิบัติในการเข้าชมพิพิธภัณฑ์การศึกษา
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
- พิธภัณฑ์ไม่เก็บค่าเข้าชม
- ผู้เข้าชมต้องแต่งกายสุภาพและถอดรองเท้า
- ผู้เข้าชมต้องไม่จับต้องขีดเขียน จารึก
หรือทำความสกปรกแก่วัตถุและตู้จัดแสดง
- ห้ามถ่ายภาพในห้องสถาบันพระมหากษัตริย์
- ห้ามสูบบุหรี่
- ห้ามนำอาหารและเครื่องดื่มเข้าในพิพิธภัณฑ์
- ไม่ส่งเสียงดัง, ก่อความรำคาญในระหว่างเข้าชม
เวลาเปิดพิพิธภัณฑ์ จันทร์-ศุกร์ เวลา 08.00-16.00 น.
สำหรับผู้เข้าชมเป็นหมู่คณะโปรดนัดล่วงหน้า
หรือทำจดหมายขอเข้าชมถึงผู้อำนวยการโรงเรียน หรือติดต่อสอบถามได้ที่
งานพิพิธภัณฑ์ โทรศัพท์ 0-2225-5605-8 ต่อ 105 โทรสาร 0-2226-4088
พิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ชั้น 1 อาคารสวนกุหลาบ (ตึกยาว) โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
เลขที่ 88 ถนนตรีเพชร เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200
http://www.sk.ac.th/
เป็นประจำทุกปี..กับประเพณีของ"ลูกสวนกุหลาบฯ" จะถวายสักการะแด่องค์พระผู้พระราชทานกำเนิด ในวาระเสด็จสวรรคตเมื่อ ๒๓ ตุลาคม ๒๔๕๓ ซึ่งปวงชนชาวไทย..ได้ถวายให้เป็นวัน "รำลึก-ปิยมหาราชา" ..เราจึงขอนำพาบรรยากาศจากราชานุสรณ์ มาเสนอให้ชมเฉกเช่นทุกปี โดยมีทั้งการถวายสักการะ และ งานเปิดห้องดนตรีของชาวสวนฯ ให้ได้ชมต่อเนื่องกันไป
วิกฤตสถาบันการเงินทั่วโลกที่เกิดขึ้นขณะนี้เป็นที่โจษจันกันไปทั่ว พร้อมๆ กับวิเคราะห์กันว่าความรุนแรงของผลกระทบภาวะเศรษฐกิจจะมากกว่าที่เกิดขึ้นเมื่อปี 2540 หรือไม่อย่างไร หลายๆ ท่านบอกว่าครั้งนี้หนักกว่าแน่นอนโดยที่ไม่ได้พิจารณาให้ถี่ถ้วนว่าเป็นความจริงเพียงใด เพียงแต่ได้รับฟังข่าวมาพูดต่อ ซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นสำนักข่าวต่างประเทศ
ดร. ประศาสน์ ตั้งมติธรรม 
วิดิโอคลิป ตอนที่ 2
วันนี้ตึกยาวของโรงเรียนสวนกุหลาบฯ ได้รับการบูรณะให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง นอกจากจะใช้เป็นอาคารเรียนแล้ว ตึกยาวยังกลายเป็นอาคารพิพิธภัณฑ์ หรือพิพิธภัณฑ์การศึกษาโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยอีกด้วย
"คุณค่าของตึกนี้ นอกจากจะผลิตบุคลากรแล้วยังได้เคยใช้เป็นสถานที่จัดงานกิจกรรมระดับชาติมาโดยตลอด เช่น การจัดงานศิลปหัตถกรรม สังคมนิทรรศน์ วิทยาศาสตร์สัมพันธ์ เป็นสนามกีฬาแห่งชาติแห่งแรก เป็นที่แสดงถึงพัฒนาการ การเรียนการสอนของชาติตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน" อาจารย์ลักษณา กล่าว
นางนพมณี ทองธรรมชาติ เจ้าหน้าที่ประจำพิพิธภัณฑ์ อธิบายว่าสำหรับพิพิธภัณฑ์ นี้มีทั้งหมด 14 ห้องนิทรรศการ ประกอบด้วย
